﻿_id	addressadditionalInformation	addressbuildingNumber	addresscity	addressflatNumber	addresspostalCode	addressstreetName	addressstreetPrefix	author	cemeteryRow	cemeterySide	cemeterySpot	comments	creationDate	custodian	description	founder	graveNumber	inscription	locationName	materialType	recordNumber	size	status	typeOfObject
1	""	""	Będzin	""	""	Małobądzka	ul.	""	""	""		""	""	""	Płyta kamienna na której postawiono płytę nagrobną z czerwonego piaskowca, zwieńczoną krzyżem	""	""	"TU SPOCZYWA 
+
Ś. P. IGNACY KACZMARSKI
WETERAN POWSTANIA 1863 R.
ZM. DN. 12.II 1937 R.
ŻYŁ LAT 92
SPOKÓJ JEGO DUSZY."	Cmentarz Komunalny	czerwony piaskowiec	1/43	100 x 184	EXISTING	grób
2	""	""	Będzin	""	""	Koszelew	ul.	"z Inicjatywy członków Klubu Gazety
Polskiej Będzin II"	""	""		""	""	""	Tablica zamontowana na monumencie kamiennym znajdującym się na terenie parafii pw. św. Barbary w dzielnicy Koszelew	Powiat Będziński	""	"W hołdzie „Żołnierzom Wyklętym”
Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych,
Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość,
którzy w latach 1945-1956
podjęli walkę o Wolną Polskę
z sowieckim okupantem
i narzuconym siłą
rezimem komunistycznym.
Cześć ich pamięci!
1.03.2015
Mieszkańcy Powiatu Będzińskiego"	""	czarny granit	"WKOPWiM
1/42"	65 x 51	EXISTING	tablica
3	""	""	Będzin	""	""	"bp. Adama
Śmigielskiego"	ul.	Sebastian Zalewski	""	""		""	""	""	Tablica znajduje się na zewnętrznej ścianie kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Będzinie. Uroczyste odsłonięcie tablicy upamiętniającej bohaterów powstania styczniowego odbyło się podczas uroczystości z okazji Narodowego Święta Niepodległości 11.11.2013.	Miasto Będzin	""	"Pamięci Bohaterów Zagłębia, którzy w 1863 roku rzucili wyzwanie carskiemu ciemiężcy, składając swe życie na ołtarzu najdroższej Ojczyzny, tę tablicę poświęcamy. Pokonanym, lecz niezwyciężonym. W 150 rocznicę wybuchu powstania styczniowego
wdzięczni mieszkańcy Będzina"	"Kościół pw. św.
Barbary"	czarny granit	"WKOPWiM
1/41"	65 x 140	EXISTING	tablica
4	""	""	Będzin	""	""	Koszelew	ul.	Związek Kombatantów RP i BWP	""	""		""	""	""	Tablica zamontowana na monumencie kamiennym znajdującym się na terenie parafii pw. św. Barbary w dzielnicy Koszelew. Uroczyste odsłonięcie tablicy upamiętniającej mieszkańców Będzina i powiatu będzińskiego zamordowanych podczas II wojny światowej nastąpiło podczas uroczystości z okazji Narodowego Święta Niepodległości 11 listopada 2014 r.	"Powiat Będziński, Miasto
Będzin"	""	"Na wieczną pamięć mieszkańców Będzina i Powiatu Będzińskiego zamordowanych przez
niemieckich nazistów
W 75. rocznicę wybuchu II wojny światowej
Społeczeństwo Miasta Będzina
i Powiatu Będzińskiego
NON OMNIS MORIAR
Będzin, wrzesień 2014"	Kościół pw. Nawiedzenia NMP	granit	"WKOPWiM
1/40"	70 x 55	EXISTING	tablica
5	""	""	Będzin	""	""	"bp. Adama
Śmigielskiego"	ul.	Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych	""	""		""	""	""	Uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej zbrodnię wołyńską w będzińskiej Golgocie Wschodu odbyła się 30 września 2012 r. W lipcu 1943 roku rozpoczęła się masowa akcja przeciwko mniejszości polskiej przeprowadzona przez Ukraińską Powstańczą Armię na Wołyniu. Ataki dokonane 11 lipca były jednymi z najbardziej krwawych, jakich dopuścili się ukraińscy nacjonaliści w latach 1942-44. Szacuje się, że na Wołyniu zamordowanych zostało około 60 tysięcy osób. Tablica została umieszczona obok Krzyża Katyńskiego.	Miasto Będzin	""	"W 70. rocznicę zbrodni Wołyńskiej, pamięci 150
tysięcy bezdomnych, cywilnych Polaków
zakatowanych przez Ukraińskich nacjonalistów na
kresach II Rzeczypospolitej w talach 1941-1947
Cześć ich pamięci!
Weterani II Wojny Światowej i Mieszkańcy
Królewskiego miasta Będzina"	""	czarny granit	"WKOPWiM
1/39"	""	EXISTING	tablica
6	""	""	Będzin	""	""	"bp. Adama
Śmigielskiego"	ul.	NSZZ Solidarność oraz Społeczeństwo miasta i powiatu Będzińskiego	""	""		""	""	""	Tablica upamiętniająca katastrofę polskiego samolotu rządowego w Smoleńsku do której doszło w Smoleńsku w sobotę, 10 kwietnia 2010 roku o godz. 8:41 Zginęło w niej 96 osób wśród nich: prezydent RP Lech Kaczyński z małżonką, ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski, wicemarszałkowie Sejmu, Senatu, grupa parlamentarzystów, dowódcy wszystkich rodzajów Sił Zbrojnych, pracownicy Kancelarii Prezydenta, szefowie instytucji państwowych, duchowni, przedstawiciele ministerstw, organizacji kombatanckich i społecznych oraz osoby towarzyszące, stanowiący delegację polską na uroczystości związane z obchodami 70. rocznicy zbrodni katyńskiej a także załoga samolotu. Była to druga pod względem liczby ofiar katastrofa w historii polskiego lotnictwa i największa pod względem liczby ofiar katastrofa w dziejach polskich Sił Powietrznych. Katastrofy nie przeżyła żadna z osób obecnych na pokładzie.	""	""	"„Nie za wszystkich umarli”
Dnia 10 kwietnia 2010 zginęli w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem Prezydent RP wraz z małżonką, oraz elita narodu polskiego, wśród nich Poseł naszej ziemi Grzegorz Dolniak. Powierzamy ich boskiej opatrzności i ludzkiej pamięci.
NSZZ Solidarność oraz Społeczeństwo miasta i powiatu Będzińskiego
AD. 2011"	Kościół pw. Nawiedzenia NMP	granit	"WKOPWiM
1/38"	14 000 x 6 500	EXISTING	tablica
7	""	""	Będzin	""	""	"bp. Adama
Śmigielskiego"	ul.	""	""	""		""	""	""	Tablica upamiętniająca Polaków, którzy w okrutny sposób zginęli z rąk sowietów na Wschodzie.	Komisje zakładowe NSZ Solidarność z terenu Będzina	""	"„Jeżeli zapomnimy o Nich, Ty Panie Boże zapomnij o nas!”
Ku czci i chwale wywiezionym, poległym,
zamęczonym i pomordowanym na nieludzkiej ziemi, aby pamiętać o nich i ich męczeństwie trwała przez pokolenia
Komisje Zakładowe NSZZ Solidarność z terenu Będzina
17 września 2009 roku"	Kościół pw. Nawiedzenia NMP	granit	"WKOPWiM
1/37"	14 000 x 6 500	EXISTING	tablica
8	""	""	Będzin	""	""	27 stycznia	ul.	art. rzeźb. Bolesław Massalski	""	""		""	""	""	We wrześniu 1939 r w wojnie obronnej z okupantem hitlerowskim walczyli patrioci polscy skupienie w Batalionie Obrony Narodowej. Pomnik upamiętnia wrześniowe walki.	MRN Sosnowiec	""	"1939 ZA UDZIAŁ W WOJNIE OBRONNEJ
– OJCZYZNA
z tyłu
BOHATEROM POLA BITEW
SOSNOWIECKIEGO BATALIONU
OBRONY NARODOWEJ"	Cmentarz Komunalny	piaskowiec kielecki	"WKOPWiM
1/36
omyłkowo
wpisany
również pod
nr 1/24"	""	EXISTING	pomnik
9	""	""	Będzin	""	""	Małobądzka	ul.	""	Lewa D	""	6	Płyta z czerwonego piaskowca 80 x 160 cm grubości 10 cm z fakturą i obrzeżami z ozdobną opaską. Płyta o wymiarach 80 x 158 leży na 20 cm postumencie 100 x 182 cm. Wokół grobu obejście – opaska z czerwonej kostki betonowej o szerokości od 20 do 30 cm z szarymi krawężnikami. Nad napisem emblemat – atrybut poety (lira i gałązka).	""	""	Emil Zegadłowicz zmarł w Sosnowcu w wieku 52 lat, 24 lutego 1941 roku, o godz. 14:30. 27 lutego – pogrzeb Zegadłowicza na cmentarzu małobądzkim w Sosnowcu. Emil Zegadłowicz (20.07.1888 - 24.02.1941), poeta, prozaik, znawca sztuki i tłumacz. Debiutował 1908 r. W latach 1919-1921 pracował w Ministerstwie Kultury i Sztuki. W 1921 roku pracował w redakcji czasopisma „Ponowa”. Twórczość m.in.:”Żywot Mikołaja Srebrempisanego”, „Zmory”, Motory”, „Głaz Graniczny”. Tłumacz z j. niemieckiego Fausta Geothego. Muzeum Emila Zegadłowicza oraz Fundacji Czartak mieści się w miejscowości Gorzeń Górny od 1946 roku.	""	2963 n.1	"EMIL
ZEGADŁOWICZ
1888 – 1941"	Cmentarz sosnowieckiej parafii pw. św. Tomasza	czerwony piaskowiec	"WKOPWiM
1/34"	""	EXISTING	grób
10	""	""	Bytom	""	""	Podzamcze	ul.	""	""	""	11	"Lastriko o wymiarach
1,8 m x 0,90 m na niej
czarna płyta o wymiarach
30x25 cm"	""	""	Grób powstał w 1946 roku własnym kosztem i staraniem żyjących braci żołnierza. Lokalizacja grobu: od bramy głównej na prawo. Poniżej kwatery wojennej 11 Pułku Piechoty w Będzinie poległych w wojnie polsko-rosyjskiej w latach 1920-1921, na prawo w pobliżu muru cmentarnego.	rodzina	""	"ś.p. Józef Pawlik
09.03.1923 – 07.05.1946
Żołnierz AK i NSZ"	Cmentarz katolicki przy parafii Św. Trójcy	lastriko	"WKOPWiM
1/33"	""	EXISTING	płyta
11	""	""	Będzin	""	""	"bp. Adama
Śmigielskiego"	ul.	""	""	""		""	""	""	Tablica została odsłonięta 17.09.2004 roku w dniu 65 rocznicy wkroczenia Armii Radzieckiej na ziemie polskie. Data 17 września 1939 ma jeszcze inne konsekwencje zdobyte przez sowietów. Wschodnie ziemie pozostały na kilkadziesiąt lat w rękach ZSRR, naród polski zapłacił milionami ofiar w wyniku powojennych represji. Tablica ta w zamierzeniu autorów a zarazem fundatorów, stanowić ma trwały symbol upamiętniający losy Sybiraków - Polaków zesłanych na Sybir. Sybir to umowna nazwa dla rozległych terenów byłego ZSRR (obejmująca przede wszystkim obszar Syberii), na które zsyłano Polaków. Większość z nich już nigdy nie powróciła do swej ojczyzny...	""	""	"KATORGĄ SYBIRU SKAZANI NA ZAGŁADĘ W NAJWIĘKSZYM WIĘZIENIU BEZ KRAT, ZNIEWOLENI, POZBAWIENI LUDZKIEJ GODNOŚCI, NIGDY NIE ZATRACILI WIARY W BOGA I OJCZYZNĘ. Tą tablicą w Sanktuarium Golgoty Wschodu w Będzinie -Syberce pamięć o losie polskich Sybiraków utrwala Koło Związku Sybiraków
Dąbrowa Górnicza AD 2004"	""	granit, żelbeton	"WKOPWiM
1/30"	""	EXISTING	tablica
12	""	""	Będzin	""	""	Sienkiewicza	ul.	dr inż. arch. Romuald Malina	""	""		""	""	""	Obelisk powstał w celu upamiętnienia chwalebnego udziału w wojnie 1920 i 1939 r. żołnierzy z 11 pułku piechoty oraz 23 pułku artylerii lekkiej stacjonujących w Będzinie. 11 pułk piechoty powstał w listopadzie 1918 roku wywodząc swój rodowód z niepodległościowych związków ochotniczych Zagłębia Dąbrowskiego, takich jak Polska Organizacja Wojskowa. 23 pułk artylerii lekkiej powstał w Wielkopolsce, gdzie w lipcu 1920 roku rozpoczęto formowanie 214 ochotniczego pułku artylerii polowej. Obydwa pułki, z których wielu oficerów osiadło na stałe w Będzinie odegrały znaczącą rolę w międzywojennym życiu miasta (regularnie uświetniały wszystkie uroczystości państwowe, organizowano wieczornice, koncerty, imprezy kulturalne dla dzieci, współpracowano z ZHP, szkołami). 11 pułk piechoty oraz 23 pułk artylerii lekkiej brały udział w wojnie obronnej 1939 roku. Wielu żołnierzy wówczas poległo, część trafiła do niewoli, pozostali wrócili do domów.	Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych, Towarzystwo Przyjaciół Będzina, Przedsiębiorstwa, Instytucje oraz Społeczność Będzina	""	"STACJONUJĄCYM W KOSZARACH IM. JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO ŻOŁNIERZOM WOJSKA POLSKIEGO 11 PUŁKU PIECHOTY SFORMOWANEGO W BĘDZINIE 1919 ROKU 23 PUŁKU ARTYLERII LEKKIEJ STACJONUJĄCEGO W BĘDZINIE W LATACH 1922-1939 W HOŁDZIE KRWI PRZELANEJ ZA OJCZYZNĘ W WOJNACH 1920 I 1939 r.
W IMIENIU SPOŁECZEŃSTWA BĘDZINA
ZWIĄZEK KOMBATANTÓW R.P. I BYŁYCH WIĘŹNIÓW POLITYCZNYCH.
TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ BĘDZINA
15 SIERPIEŃ 2002 r."	Na terenie byłych koszar im. Józefa Piłsudskiego	szary granit, czarny granit	"WKOPWiM
1/28"	""	EXISTING	obelisk
13	""	""	Będzin	""	""	Góra Zamkowa	ul.	""	""	""		""	""	""	Jest to jeden z najstarszych w Polsce pomników nagrobnych wzniesionych ku czci ofiar katastrofy górniczej, która miała miejsce w KWK „Reden” 23 maja 1836 r.	""	""	"WOYCIECHOWI i FRANCISZKOWI BRACIOM BORECKIM oraz IGNACEMU PROCHACKIEMU GÓRNIKOM
w d. 25 Maja 1836 r. między godziną 5 i 6 rano, przy opuszczaniu Góry Węgiel kamienny pokrywający, w Kopalni Reden pod Dąbrową, Gruzem zawalonym. Urzędnicy, Górnicy, Hutnicy i inni Towarzysze Braterscy z dobrowolnych Ofiar Pomnik ten wznieśli."	cmentarz parafialny na Górze Zamkowej	piaskowiec	"WKOPWiM
1/27"	""	EXISTING	pomnik nagrobny
14	""	""	Będzin	""	""	Podzamcze	ul.	""	""	""		""	""	""	Tablica poświęcona poległym żołnierzom 11 Pułku Piechoty w Będzinie	Urząd Miejski w Będzinie	""	"W tym miejscu w 1923 roku wmurowano tablicę pamiątkowa z nazwiskami żołnierzy 11 Pułku Piechoty w Będzinie poległych w wojnie 1920-21
Cześć ich pamięci. 15 VIII 2000 Społeczeństwo Miasta Będzina."	"Cmentarz katolicki przy parafii Św. Trójcy. Tablica umiejscowiona
jest na prawo od głównej bramy."	granit	"WKOPWiM
1/26"	""	EXISTING	tablica
15	""	""	Będzin	""	""	"bp. Adama
Śmigielskiego"	ul.	""	""	""		""	""	""	Zezwolenie na budowę kościoła zostało wydane przez Urząd Wojewódzki 14.10.1980 r. Krzyż znajduje się na ścianie w/w kościoła.	""	""	"Katyń
Pomóż przebaczyć 1940
Kozielsk
Ostaszków
Starobielsk
Golgota Wschodu
Fund: Parafia Syberka Będzin
Ofiary zsyłek
Łagry sybirskie
Łagry jakuckie
Ofiary z AK
Ofiary UB i SB
Ks. J. Popiełuszko"	Osiedle Syberka, Parafia Rzymsko-Katolicka pw. Nawiedzenia NMP	metal (brąz)	"WKOPWiM
1/25"	""	EXISTING	krzyż, tabliczki
16	""	""	Będzin	""	""	27 Stycznia	ul.	""	""	""		""	""	""	Figura żołnierza na wysokim postumencie. Z uzyskanych informacji: pomnik powstał dzięki staraniom Urzędu Miasta w Sosnowcu.	""	""	"1939
ZA UDZIAŁ W WOJNIE OBRONNEJ
OJCZYZNA"	Cmentarz Komunalny	piaskowiec	"WKOPWiM
1/24
omyłkowo
wpisany
również pod
nr 1/36"	""	EXISTING	pomnik
17	""	""	Będzin	""	""	Teatralna	ul.	""	""	""		""	""	""	Tablica upamiętniająca fundatorów liceum. Przed II wojną światową bogata rodzina Furstenbergów sfinansowała wybudowanie liceum dla młodzieży żydowskiej z Będzina i okolic. W 1939 r. gimnazjum zostało zamknięte. Po wojnie stało się Państwowym Liceum im. H. Sawickiej.	Urząd Miejski w Będzinie	""	W budynku mieściło się gimnazjum dla żydowskich uczniów z Zagłębia ufundowane przez rodzinę Furstenbergów W początkach okupacji niemieckiej w 1939 r. gimnazjum zostało zamknięte	Państwowe Liceum im. H. Sawickiej	granit	"WKOPWiM
1/23"	""	EXISTING	tablica
18	""	""	Grodziec	""	""	Różyckiego	ul.	""	""	""		""	""	""	Podobno w miejscu tym zaraz po wojnie znajdowała się tablica o podobnej treści.	""	""	"Pamięci bohaterów pomordowanych w hitlerowskich obozach koncentracyjnych
P. Z. B. W. P."	Cmentarz parafialny	granit	"WKOPWiM
1/22"	""	EXISTING	pomnik
19	""	""	Będzin	""	""	Stanisława Małachowskiego	ul.	dr inż. arch. Romuald Malina, Eugeniusz Samek	""	""		""	""	""	Pomysłodawcą oraz głównym inicjatorem pomnika było Towarzystwo Przyjaciół Będzina. Wykonanie sfinansowało Towarzystwo i sponsorzy. W miejscu tym stał pomnik poświęcony poległym w wojnie polsko – rosyjskiej w 1920 r. Pomnik postawiono w 1933 roku i zburzono w okresie II wojny światowej.	Towarzystwo Przyjaciół Będzina, inni sponsorzy	""	"Poległym za wolną Polskę
Towarzystwo Przyjaciół Będzina 11.11.1995."	""	granit	"WKOPWiM
1/21"	""	EXISTING	pomnik
20	""	""	Będzin-Grodziec	""	""	Barlickiego	ul.	dr inż. arch. Romuald Malina	""	""		""	""	""	Tablica z 1925 roku odnaleziona w trakcie remontu Szkoły Podstawowej nr 3. Decyzją Towarzystwa Przyjaciół Grodźca postanowiono postawić obelisk.	""	""	"NIEZNANEMU ŻOŁNIERZOWI
GRODŹCZANIE
DN. 19.VII.1925 R."	Na rogu ul. Barlickiego/Kempy	piaskowiec	"WKOPWiM
1/20"	""	EXISTING	obelisk
21	""	""	Będzin	""	""	Podzamcze	ul.	""	""	""	15	""	""	""	Grób wojenny bezimiennego uczestnika Powstania Styczniowego 1863 r. Materiał fotograficzny znajdujący się w poprzednich opracowaniach wskazuje na grób bojowników o pokój wolność socjalizm ZBOWID 1905 -1945. Wg. oświadczenia administratora cmentarza pana Marka Łyszczarza wspomnianego grobu brak. Obok grobu Walentego Walasa wskazał na grób powstańca z 1863 r. Wojciecha Podrygały - grób rodzinny.	""	""	brak	Cmentarz katolicki przy parafii Św. Trójcy	""	"WKOPWiM
1/19"	""	EXISTING	grób wojenny
22	""	""	""	""	""	Barlickiego	ul.	""	""	""		""	""	""	Kapliczka postawiona prawdopodobnie z okazji 100-lecia śmierci Tadeusza Kościuszki, która miała miejsce w 1817 roku w Szwajcarii.	""	""	"Tadeuszowi Kościuszce Grodźczanie
1817-1917
Odnowił Zw. Weter. Powst. Śląskich
w Grodźcu 1949"	Przy ul. Barlickiego, na granicy Grodźca i Wojkowic	kamień	"WKOPWiM
1/16"	""	EXISTING	kapliczka
23	""	""	Będzin	""	""	pl. Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej	ul.	""	""	""		""	""	""	Jest to figura upamiętniająca miejsce pochowania powstańców 1863 roku. Figura ta znajdowała się prawdopodobnie bliżej dworca. Upamiętnia stoczoną bitwę 5 maja 1864 roku.	""	""	"Królowo Korony Polskiej
Módl się za Nami"	Na Placu Kolei Warszawsko - Wiedeńskiej, naprzeciwko dworca kolejowego	kamień	"WKOPWiM
1/15"	""	EXISTING	figura-pomnik
24	""	""	Będzin	""	""	Teatralna	ul.	Eugeniusz Samek	""	""		""	""	""	Tablica poświęcona Janowi Dormanowi, twórcy i wieloletniemu dyrektorowi Teatru Dzieci Zagłębia. Jan Dorman był założycielem Teatru Dzieci Zagłębia oraz jego wieloletnim dyrektorem. Twórcą szeroko znanym poza granicami Będzina.	Towarzystwo Przyjaciół Będzina	""	"Janowi Dormanowi
Artyście Teatru i Przyjacielowi Dzieci.
Towarzystwo Przyjaciół Będzina
25. 3. 1992"	Na ścianie w holu Teatru Dzieci Zagłębia	""	"WKOPWiM
1/14"	""	EXISTING	tablica
25	""	""	Będzin	""	""	Sienkiewicza	ul.	""	""	""		""	""	""	W okresie przed II wojną światową istniał w tym budynku sierociniec dla żydowskich dzieci. W czasie wojny był to punkt zborny dla wysiedlonych Żydów. Po wojnie został zaadaptowany na Szpital Dziecięcy nr III w Będzinie.	Urząd Miejski w Będzinie	""	W budynku mieścił się sierociniec dla żydowskich dzieci. W czasie niemieckiej okupacji urządzono w nim punkt zborny dla wysiedlonych Żydów. W 1943 r. sierociniec zlikwidowano.	""	granit	"WKOPWiM
1/13"	""	EXISTING	tablica
26	""	""	""	""	""	""	""	""	""	""		""	""	""	Wykreślono z ewidencji- obiekt nie jest związany z upamiętnieniem walk i męczeństwa. Pomnik usunięto w 2018 r.	""	""	""	""	""	"WKOPWiM
1/12"	""	REMOVED	pomnik
27	""	""	Będzin	""	""	Pokoju	ul.	Czesław Haczkiewicz	""	""		""	""	""	Obelisk z tablicą upamiętniający więźniów KL Auschwitz podobozu w Łagiszy. W latach 1941-1945 na terenie Łagiszy – obecnie Elektrowni Łagisza znajdował się podobóz Łagisza podporządkowany obozowi koncentracyjnemu Auschwitz III. W roku 1941 na terenie ówczesnego podobozu podjęto wstępne roboty. Wydawnictwo Państwowego Muzeum Oświęcim-Brzezinka: „Auschwitz Nazistowski Obóz Śmierci” podaje, że w okresie IX 1943 r. w Łagiszy trwała budowa elektrowni cieplnej „Walter”. Zajmowała się nią firma Energie-Versorgung Oberschleisen AG. Przy budowie pracowało ok. 1000 więźniów.	Elektrownia Łagisza	""	"Pamięci więźniów podobozu oświęcimskiego w Łagiszy zamordowanych w latach 1941-1945
Społeczeństwo dzielnicy Łagisza"	Elektrownia Łagisza	kamień	"WKOPWiM
1/11"	""	EXISTING	obelisk, tablica
28	""	""	""	""	""	""	""	""	""	""		""	""	""	Wykreślono z ewidencji na podst stanowiska IPN co do charakteru różnych organizacji czy instytucji komunistycznych.	""	""	""	""	""	"WKOPWiM
1/10"	""	REMOVED	""
29	""	""	Będzin	""	""	Sączewskiego	ul.	PPP „Prodryn Metalowy”	""	""		""	""	""	"Tablica upamiętniająca 40 obywateli Będzina narodowości żydowskiej i polskiej zamordowanych przez hitlerowców 9.IX. 1939 r. W dniu 9 września 1939 r. Niemcy
rozstrzelali w tym miejscu 40 zakładników – mieszkańców miasta. Ludzie ci byli oskarżeni o rzekome podpalenie synagogi w Będzinie."	Huta „Będzin”	""	"Pamięci 40 obywateli będzińskich narodowości żydowskiej i polskiej zamordowanych przez hitlerowskich barbarzyńców 9 września 1939 r. na dziedzińcu dawnego Starostwa.
Społeczeństwo Miasta Będzina 1987"	Getin Noble Bank S.A (bankomat)	metal	"WKOPWiM
1/09"	""	EXISTING	tablica
30	""	""	""	""	""	""	""	""	""	""		""	""	""	Wykreślono z ewidencji na podstawie stanowiska IPN co do charakteru różnych organizacji czy instytucji komunistycznych. Pomnik usunięto 13 lipca 2016 r.	""	""	""	""	""	"WKOPWiM
1/08"	""	REMOVED	""
31	""	""	""	""	""	""	""	""	""	""		""	""	""	Usunięto na postawie pisma Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa z 11 lutego 2016 r. Tablicę usunięto w lipcu 2016 r.	""	""	""	""	""	"WKOPWiM
1/07"	""	REMOVED	tablica
32	""	""	Będzin	""	""	Kołłątaja	ul.	dr inż. arch. Romuald Malina	""	""		""	""	""	We wrześniu 1939 roku zaraz po wkroczeniu wojsk niemieckich do miasta, żandarmeria niemiecka spędziła mieszkańców miasta wyznania mojżeszowego do synagogi i okolicznych domów. Cały teren został otoczony przez wojsko i podpalono domy i synagogę.	Towarzystwo Przyjaciół Będzina	""	Pamięci Żydów-obywateli miasta Będzina i okolicy zamordowanych przez hitlerowców w okresie II wojny światowej. Towarzystwo Przyjaciół Będzina Pomnik ten ufundowało na miejscu synagogi spalonej przez okupanta w nocy z 8-9 września 1939 r. Niech będzie on symbolem pamięci o tych tragicznych latach bezprawia, okrucieństwa i przemocy. Niech stanie się też symbolem odrodzenia i pojednania narodów wolnych żyjących w pokoju i braterstwie.	Na skwerze pod Zamkiem przy Alei Kołłątaja w Będzinie (na miejscu dawnej synagogi)	granit	"WKOPWiM
1/06"	""	EXISTING	pomnik
33	""	""	Będzin	""	""	Plebańska	ul.	""	""	""		""	""	""	Tablica upamiętniająca Księdza Prałata Mieczysława Zawadzkiego. Odsłonięcie tablicy nastąpiło 1 września 1993 roku. Urząd Miejski w Będzinie 8 września 1939 roku Niemcy spędzili do synagogi i okolicznych domów mieszkańców Będzina wyznania mojżeszowego. Wojsko otoczyło cały teren i podpaliło okoliczne domy i synagogę, a do uciekających ludzi strzelano. Ksiądz Zawadzki otworzył drzwi kościoła, którym to czynem uratował część uciekających ludzi.	""	""	"Dla uczczenia pamięci Ks. Prałata Mieczysława Zawadzkiego – Sprawiedliwego Wśród Narodów
Świata, który 8.9.1939 r. w czasie pożaru podpalonej przez Niemców synagogi uratował Żydów, otwierając im bramy kościoła.
Od Żydów Będzina"	Na murze okalającym Kościół Św. Trójcy	granit	"WKOPWiM
1/05"	""	EXISTING	tablica
34	""	""	Będzin	""	""	Kołłątaja	ul.	""	""	""		""	""	""	"Kolumna zwieńczona krzyżem i tablicą
upamiętniającą pobyt Jana III Sobieskiego w Będzinie, w drodze pod Wiedeń. W źródłach historycznych nazywana figurą „Bożej
męki”. Kolumna powstała najprawdopodobniej w XVIII wieku jako uświetnianie szlaku przemarszu wojsk króla Jana III Sobieskiego na Wiedeń. W 1983 roku na kolumnie umieszczono tablicę z napisem upamiętniającą 300 rocznicę pobytu Króla w Będzinie."	""	""	"W podzięce Bogu przez Maryję za Wiktorię Wiedeńską - w 1863 roku pod wodzą Króla Jana III Sobieskiego.
W 300 rocznicę pobytu króla w Będzinie w drodze
pod Wiedeń. Będzinianie 1983"	Skwer przy al. Kołłątaja	""	"WKOPWiM
1/04"	""	EXISTING	kolumna, krzyż, tablica
35	""	""	""	""	""	""	""	""	""	""		""	""	""	"Usunięto na podstawie Oświadczenia Rady
Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa o stanie i statusie rosyjskich miejsc pamięci w Polsce z 13 października 2015 r. Pomnik usunięto w 2018 r."	""	""	""	""	""	"WKOPWiM
1/03"	""	REMOVED	""
36	""	""	""	""	""	""	""	""	""	""		""	""	""	Wykreślono z ewidencji na podstawie stanowiska IPN co do charakteru różnych organizacji czy instytucji komunistycznych.	""	""	""	""	""	"WKOPWiM
1/02"	""	REMOVED	""
37	""	""	Będzin-Łagisza	""	""	Krótka, Pokoju	""	""	""	""		""	""	""	Pomnik ku czci poległym w czasie II wojny światowej.	""	""	Poległym w walce o wyzwolenie spod hitleryzmu	""	piaskowiec	"WKOPWiM
1/01"	""	EXISTING	pomnik
